|
's-Hertogenbosch
Indisch Monumenten
Het Indisch Monumenten in de gemeente
's-Hertogenbosch ter nagedachtenis aan alle Nederlandse burgers,
militairen en Romoesja die in de Tweede Wereldoorlog het slachtoffer
zijn geworden van de Japanse bezetting (1942-1945) van het
voormalige Nederlands-Indië. Zij kwamen om in de strijd, in de
kampen of tijdens dwangarbeid. Elk jaar op 15 augustus vindt er de
Indië-herdenking plaats. Op die dag worden de slachtoffers van
bovengenoemde gebeurtenis herdacht.
HONI-monument
Het
‘HONI-monument’ in ‘s-Hertogenbosch is een witte gedenksteen, in de
vorm van een katapult. Hierin is een zwarte plaquette aangebracht.
De gedenksteen is geplaatst op een bakstenen verhoging. Voor het
monument zijn twee witte zuiltjes geplaatst. Aan de linkerzijde is
een vlaggenmast geplaatst.
De tekst op de gedenksteen luidt: 1942 ter herdenking aan 1949 alle
slachtoffers van de Japanse bezetting en de Bersiap in
Nederlands-
|
|
Indië. De tekst op de
plaquette luidt: Honi '42-'49 monument herdenking
oorlogsslachtoffers Nederlands-Indië 1942-1949. De jongeren van toen
(De katapult) dragen beschermend de gedenkplaat (de
oorlogsslachtoffers) daarbij zeggend: Dit zijn onze dierbaren, die
wij blijvend gedenken, vrede voor velen: Toen, Nu, Straks.
Symboliek Het monument heeft de vorm van een katapult, waarbij de
twee ‘armen’ de jeugd van toen symboliseren. Zij heffen met trots de
plaquette op, die de ouderen symboliseert, en zeggen: ‘dit zijn onze
dierbaren die wij blijven eren’. Het monument bevindt zich op het
zuidelijke buitenterrein van het Indische en Molukse
verzorgingstehuis De Grevelingen te
‘s-Hertogenbosch. De plaquette is medio 2007 aan het monument
toegevoegd.
De geschiedenis Het ‘HONI-monument’ in ‘s-Hertogenbosch is opgericht
ter nagedachtenis aan allen die in de periode 1942-1949 tijdens de
Japanse bezetting en de Bersiap in het voormalige Nederlands-Indië
om het leven zijn gekomen. Oprichting De oprichting van het monument
was een initiatief van het Comité Herdenking van de
Oorlogsslachtoffers Nederlands-Indië 42-49 (HONI). Er was in
‘s-Hertogenbosch al een Indië-monument, maar dit is opgericht ter
nagedachtenis aan de Bossche Indiëgangers. Het Comité HONI 42-49
wilde zich richten op een grotere groep slachtoffers: mannen,
vrouwen en kinderen, zowel militairen als burgers, zowel Indische en
Molukse als |
Europese
Nederlanders, die de Japanse overheering en de
Bersiap niet hebben overleefd. Het monument is tevens bedoeld voor
diegenen die de gruwelen wel hebben overleefd maar nooit zijn
losgekomen van hun ervaringen. Onthulling Het monument is onthuld op
15 augustus 2005. Jaarlijks vindt er op 15 augustus een herdenking
bij het monument plaats.
Het Indië-monument 's-Hertogenbosch
Het 'Indië-monument'
in 's-Hertogenbosch bestaat uit een aantal onderdelen. Centraal
staat een altaarbeeld, bekroond met een bronzen lotusbloem. Boven in
het altaarbeeld bevinden zich twee uitsparingen als kommen, waarin
bloemen en kaarsen kunnen worden geplaatst. Achter het altaarbeeld
ligt op de grond een hardstenen, halve cirkel met tekst. Daarachter
bevindt zich een uit rode bakstenen opgetrokken, taps toelopende
muur, waarin 35 bronzen naamplaatjes en twee plaatjes met het logo
van het KNIL en het ereteken voor 'Orde en Vrede' (bestaande uit een
helm, zwaard en palmtak) zijn aangebracht. Twee bronzen pilaren
vormen de entree tot het monument. De zuilen zijn 4 meter hoog. Het
geheel is geplaatst op een cirkelvormig
|
plateau. De tekst op de betonnen ring luidt: Met respectvoor alle gevallen
herdenken wij hen die ons ontnomen zijn tijdens de strijd in en om
het voormalig Nederlands Oost-Indië en Nieuw-Guinea. 1941-1962. Laat
ons bij jullie zijn... Wij moesten al zoveel missen.
Symboliek beeldend kunstenares Saskia Vermeesch uit Deurne wist heel
goed waar ze aan begon, toen de Stichting Gedenkteken Indiëgangers
's-Hertogenbosch haar vroeg een Indië-monument te ontwerpen. Haar
eigen Indische achtergrond en haar fascinatie voor rituelen en
symbolen waren daarbij haar inspiratiebronnen. Het 'Indië-monument'
is opgericht ter nagedachtenis aan 35 Bosschenaren die als
dienstplichtig militair in het KNIL maar ook als
oorlogsvrijwilligers tijdens de strijd in en om het voormalige
Nederlands Oost-Indië en Nieuw-Guinea in de periode 1944 - 1962 zijn
omgekomen. Tevens is de tekst bij het gedenkteken een uiting van
respect voor alle slachtoffers die in deze oorlog om het leven zijn
gekomen zowel aan Indonesische als aan Nederlandse zijde.
Een aantal van de namen van de slachtoffers luiden: J.G.M. Claassen,
A.J.H. van Gestel, M.G.N.A. Govers, H.J. van Hassel, C. van der
Heijden, A.M. Henskens, Th. van den Heuvel, G.P.L. Hopstaken, W.B.
Houdijk, F.J. van Iersel, J.Ph.W. Jansen, A.F. Kok, G. Kooij, J.W.
van de Leemput, ? van de Linde, L.J.J.M. Meuwese, Th.A.J. Michels,
L.J. Moerkens, A.J. van Schijndel, J.W.A. Sledsens, A.J.H. Tiebosch,
H.K.J. Vink, M. de Voigt en A.C.M. van |
|
Wamel.
Twee van de Bossche militairen sneuvelden in de Javazee. Elf van
hen behoorden tot het
KNIL (Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger) en
hebben de bezetting
van de Japanners meegemaakt met alle ontberingen in de
kampen. Onthulling het monument is onthuld op 10 juli 2004
door burgemeester mr. dr.
A.G.J.M. Rombouts en luitenant-generaal A.P.P.M. van Baal. Na de
onthulling gaf ontwerpster Saskia Vermeesch een uitleg over de
symboliek van het monument, daarna volgden een bloemenhulde door
leerlingen van het Sint-Janslyceum en een dodenappél door de kolonel
der Mariniers b.d. A.H.P. Knoppien en luitenant-kolonel der
Infanterie b.d. A.W. van As, respectievelijk voorzitter en lid van
het Algemeen Bestuur van de Stichting Veteranenplatform. De Taptoe
werd geblazen. De één minuut stilte werd afgesloten met het
Wilhelmus. De plechtigheid werd afgesloten met een defilé langs het
monument.
Indië-monument Rosmalen
Het 'Indië-monument' in Rosmalen is een marmeren plaquette met
embleem. De gedenkplaat is bevestigd tussen twee betonnen kolommen.
Het gedenkteken is 2 meter hoog, 1 meter breed en 20 centimeter
diep.
De tekst op de plaquette luidt: In memoriam Rosmalen gesneuvelde in
N.O. Indië 1945-1950 Martien Spierings 18.1.1929 – 15.9.1948 Wim van
der Heijden 14.7.1927 – 109.1.1949. Geschiedenis het
'Indië-monument' is geplaatst ter nagedachtenis aan twee medeburgers
die tijdens de koloniale oorlog in Indonesië in het voormalige
Nederlands-Indië zijn gesneuveld. De namen van de
|
|
twee slachtoffers luiden:
Wim van der Heijden en Martien Spierings. Op 8
november 1946 werd de toen bijna 21-jarige Martinus Wilhelmus
Spierings op de Frederik Hendrikkazerne te Blerick ingelijfd bij het
11de Regiment Infanterie van de Koninklijke Landmacht. Nog geen drie
maanden later vertrok hij als dienstplichtig soldaat op de ms Johan
van Oldenbarnevelt naar het voormalige Nederlands Oost-Indië. Op 19
april 1947 werd Spierings overgeplaatst naar de 2e compagnie van het
4de bataljon van het 11de Regiment Infanterie (2-4-11 RI). Martien
Spierings sneuvelde op 15 september 1948, volgens het
gedachtenisprentje te Bobotsari, terwijl de commandant van 4-11 RI
als plaats van overlijden aangeeft: '3 km westelijk van Djelegong'
('SHEET 44/XL-D vak 76.85'). Het misverstand is ontstaan doordat het
onderdeel waartoe Spierings behoorde, op het moment van zijn
sneuvelen in Bobotsari was gelegerd. Wim van der Heijden was bij
hetzelfde onderdeel als Spierings ingedeeld en was aanwezig bij het
sneuvelen van zijn plaatsgenoot. Vier maanden later sneuvelde Van
der Heijden op 19 januari 1949 in Wonosari, terwijl zijn onderdeel,
2-4-11 Regiment Infanterie, in Kebumen was gelegerd. Hij sneuvelde
tegelijkertijd met de overige bemanningsleden van hun bren-carrier,
die vernietigd werd door een zogenaamde trekbom. Onthulling Het
monument is onthuld op 1 augustus 1998 door luitenant-kolonel Ton
Hoes (toenmalig officier).
|
|
