|
         
    
|
 |
Stadswandeling
De Vestigingwerken |
|
|
In ‘s-Hertogenbosch vangt
de bouw van bastions pas aan onder het gouverneurschap van Van Grobbendonck
tijdens het Twaalfjarig Bestand. In de onzekerheid over de uitslag van deze
wapenstilstand bereidden beide partijen zich voor op een voortzetting van de
strijd en zo verrezen in Den Bosch in snel tempo negen bastions. Daarvan
zijn er nog slechts drie bewaard gebleven: bastion Vught en
|
bastion Baselaar
en bastion Anthonie. Bastion Oranje is pas gebouwd in 1634 dus vijf jaar
nadat de stad gevallen was. En tenslotte bouwden men voor deze bastions nog
een aantal verdedigingswerken: ravelijnen, halve manen, enveloppen, die
gezamenlijk als voorwerken werden aangeduid. Deze zijn na de ontmanteling
alle aan de stadsuitbreiding ten offer gevallen. De muren en de daarachter
opgeworpen aarden wallen mochten na 1874
worden gehandhaafd maar moesten worden geslecht tot op 7
|
 |
meter + AP, hetgeen
neerkomt op ongeveer 4,50 meter boven grachtniveau. Daar de gemiddelde
hoogte van de wallen ongeveer 11 meter + AP bedroeg moest dus zeer veel
grond worden afgegraven deze werd meteen benut om de wallen te verbreden en
op het aldus ontstane terrein werden de wegen aangelegd die wij vandaag nog
aantreffen.
Na deze inleiding
vertrekken
we vanaf het Stationsplein
|
richting het centrum waar we over de
Wilhelminabrug linksaf de Buitenhaven in.
Vanaf de Wilhelminabrug tot waar het bastion Oliemolen gelegen heeft is de
walmuur gerestaureerd compleet met rondelen en
nu zijn we op de Buitenhaven die met enige straatjes verbonden is met de
Brede Haven dat bij uitzonderlijk hoge waterstand in de winter de schepen
meestal niet de
Binnenhaven maar de Buitenhaven invoeren om
daar
|
|
te worden gelost of geladen.
Gezien de hogere kademuur ging dat hier
gemakkelijker dan in de Brede Haven.
Op het einde van de
|
straat rechts vielen direct de typische kleine huisjes
op dikwijls voorzien van een trapje voor de deur een herinnering aan de
vestingtijd toen de wal hoger tegen de huizen lag. Tot ons genoegen kunnen
wij zeggen dat ook hier door kundige restauratie het schilderachtige
karakter der huizen bewaard gebleven is.
|
We passeren nu
de Draaibrug. Die dateert uit 1902 wat blijkt uit een gedenksteen die aan de
zuidwestzijde van het landhoofd is aangebracht. Dit staat er op:
“Den 8 Juni 1902 werd deze brug,
gebouwd door de Tramweg Mij. St. Oedenrode - 's-Hertogenbosch, overgedragen
aan de gemeente 's-Hertogenbosch en werd deze gedenksteen geplaatst door
Cornelis van Lanschot en Auguste A. Kroon”.
|
Deze gerestaureerde en weer draaibaar
gemaakte brug is gebouwd toen de wijk het Zand is aangelegd ongeveer in
dezelfde tijd als de Willemsbrug en Wilhelminabrug. In tegenstelling tot de
andere bruggen over de Dommel is deze draaibaar gemaakt het was de bedoeling
een deel van de
Dommel als haven te gebruiken door de brug
360 graden te draaien kon tegelijkertijd een schip in- en uitvaren ook liep
over deze brug een tramlijn die vanaf de Zuid-Willemsvaart over een brug
naast de ophaalbrug vlak langs het brugwachtershuisje ging dat is nog te
zien aan de hoek van dat huisje.
|
Naast de draaibrug vinden
we de oude aanzet van dit Bastion Oliemolen dat in 1614 is gebouwd rest ons
niets meer dan in het Singeltalud de aanzet van de korte zuidelijke flank
het heette oorspronkelijk bastion Grobbendonck naar de vestingcommandant in
die tijd. Na 1629 veranderde de naam in Oliemolen bastion omdat hier al een
oliemolen stond ook op de andere bastions stonden windmolens daar stonden
zij gunstig op de wind dit alles is helaas verdwenen toen men de Dommel
heeft rechtgetrokken.
|
 |
|
      
    |
|
