VERWERSSTRAAT

De Straten en Stegen

Verwersstraat

De Verwersstraat heette vroeger anders het was de Lange Kolfertstraat een naam die ook alweer verband houdt met de naburige bakkerij 'De Kolf'. Toen zich echter in deze straat steeds meer lakenververs gingen vestigen werd de naam wat hij nu nog is Verwersstraat. In oude tijden woonden zij die eenzelfde ambacht uitoefenden meestal in een bepaalde straat bij elkaar. Ook de lakenververs zorgden evenals andere ambachtslieden voor welvaart in de stad. Eén van hen echter hij woonde in het huis 'De Grote Ketel' heeft eens door onachtzaamheid groot

onheil over 's-Hertogenbosch gebracht. Hij had niet goed naar de waarschuwende avond roep van de klepperman geluisterd. 'Wacht Uw vier en keersen wel!' klonk het elke avond. Maar onze verver had geen gevolg gegeven aan deze waarschuwende oproep en was vergeten zijn 'vier' in te rakelen en af te dekken. Een stad van houten huizen met daken van stro of riet. Zijn huis raakte in brand vervolgens het huis van zijn buurman en het werd een lopend vuurtje. De halve stad brandde af 4000 huizen gingen verloren. Daarbij zijn ook veel mensen omgekomen. Dit is gebeurd in de avond van zaterdag 12 juni 1463 de geschiedschrijver noemt het een rampzalige dag met recht. Ook in onze tijd is er in deze straat wel het een en ander veranderd. De oude Lutherse kerk werd afgebroken en op het vrijgekomen terrein werd het bankgebouw van Lentjes en Drossaerts uitgebreid. De Waalse Gemeente betrok een nieuw gebouw in Zuid. Daardoor kwam hun kerk achter in de Verwersstraat ter beschikking van de Lutherse Gemeente. Dit gebouw mag intussen wel eens gerestaureerd worden. Misschien konden dan ook de mooie gotische pinakels die vroeger de gevel sierden worden teruggebracht. Nu lijkt het of ze door een ruwe hand ooit zijn weggeslagen. Wat ook verdween dat was de bekende Fratersschool nu zien we daar het nieuwe pand van de Waterleidingmaatschappij Oost Brabant.

Een sieraad van de Verwersstraat blijft altijd de prachtige woning van de commissaris der koningin. Dat is een der mooiste gebouwen van 's-Hertogenbosch. Met dat ruime voorplein in de latere jaren nog verfraaid vormt het een mooi geheel dat aan een Parijs 'hotel' doet denken. Tijdens de belegering door Pichegru heeft de toenmalige (militaire) gouverneur Willem van Hessen Philipsthal zijn fraaie woning moeten verlaten. Het paleis werd namelijk op 25 september 1794 door een Franse houwitser getroffen. De gouverneur heeft toen zijn intrek genomen in een der bomvrij gemaakte kelders van het stadhuis.

Ook deze straat kent zijn zijstraatjes. Aan de noordoostelijke kant vindt men het Koepoortje dat intussen meer als achteruitgang voor een huis in de Peperstraat fungeert. Aan de overzijde is het Paradijsstraatje over welke naam geen verklaring voorhanden is. Dat is wel het geval met het in de nabijheid gelegen straatje 'Achter de Wereld' dat zijn naam dankt aan het grote huis op de hoek. Het Oud Bogardenstraatje werd zo genoemd omdat de Bogarden zich daar gevestigd hadden. In verband met het contact dat later ontstond met de Kruisbroeders zullen zij dit bespreken als wij aan het Kruisbroedershof toe zijn.

De laatste zestig jaar bleef de percelering van de diverse panden aan de zijde van de Verwersstraat gehandhaafd. Weliswaar zijn enkele panden beganegrond samengevoegd maar aan de bovenzijde van de gevels is niets veranderd. Het Hof van Gelderland De Driehoek (hoe toepasselijk) De Suikerbroden, De Blinde Spiegel, De Drie Fonteinen en De Boterton zijn als afzonderlijke panden nog steeds herkenbaar. De gietijzeren lantaarn die tegen een gevelwand was geplaatst maakte weliswaar plaats voor een straatverlichting die aan een kabel is opgehangen maar lantaarnpalen zijn er niet te zien. Terwijl in het begin van de eeuw nog woonhuizen tussen de diverse winkels te zien waren is dit thans veranderd.

Voor een deel zijn de brede stoepen gehandhaafd ook echter zijn ze veranderd in parkeerplaatsen voor de fiets of de auto. Deze fietsenstalling is ontworpen door Beth Gali. Weliswaar heeft zij de Verwersstraat niet 'aangepakt' maar dat is wel gebeurd met de kruising met de Fonteinstraat en Achter het Stadhuis daar in de nabijheid is dan ook de glimmende metalen fietsenstalling te zien. Fietsers kunnen van twee kanten door de Verwersstraat rijden auto's kunnen er binnenkort slechts via een selectiesysteem - en dan nog van één zijde - doorheen kunnen rijden.

De Verwersstraat in 1948 net voor de feestelijkheden rond het 50 jarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina en de troonswisseling.

Maar zo rustig als vroeger zal de Verwersstraat wel niet meer worden. Hoewel 'rustig'? In het verleden hebben er vele koetsen en karren getrokken door paarden of honden door de stad gereden. En vele straatvegers zorgden ervoor dat onder andere wat deze dieren lieten vallen weer werd opgeruimd. De fotograaf maakte meestal zijn opnamen op een rustige dag zodat die hinderlijke rijdende obstakels niet te zien waren. Maar de Verwersstraat was niet de drukste straat van de stad. Een straat met veel grote en voorname huizen die een indrukwekkende sfeer uitstralen. Maar zelfs de Commissaris van de Koningin woont er niet meer.

Wat nog wel te zien is vanuit de Verwersstraat is het kleine maar karakteristieke torentje van het stadhuis één van de weinige torens van 's-Hertogenbosch die er nog is terwijl er eeuwen geleden toch tientallen waren horend bij de vele kerken en (klooster)kapellen die de stad telde.

Bronnen, noten en/of referenties:
Straat in Straat uit (1984)
's-Hertogenbosch van straet tot stroom (2006)
Stadsblad door Ed Hupkens
Erfgoed 's-Hertogenbosch