|
Molenstraat
|
|
De
Molenstraat verbindt de Lepelstraat
met de straat Uilenburg. De naam
doet verwachten dat er in de buurt
een molen heeft gestaan. Op de hoek
met de Korenbrugstraat staat op
Molenstraat nummer 2 het in
oorsprong vermoedelijk 16e-eeuwse
huis De Drie Kronen. Het is een van
de grootste panden van de
binnenstadswijk De Uilenburg. De
zijgevel is over een lengte van meer
dan dertig meter gefundeerd op een
kademuur van de Binnendieze
(Vughterstroom). De Drie Kronen
bestaat feitelijk uit drie delen het
voorhuis tussendeel en achterhuis.
Het grenst in de Molenstraat aan het
boven de Binnendieze (Vughterstroom)
gebouwde pand waarin nu
café-restaurant Van Puffelen is
gevestigd. De bouw combinatie én de
hoek die deze twee huizen met elkaar
vormen doet vermoeden dat daar ooit
een watermolen geweest moet zijn.
Deze gedachte wordt versterkt door
de wetenschap dat achter het pand
Molenstraat 4 de Vughterstroom en de
Verwersstroom samenkomen. Daar
vormen ze één stroom die veel
sterker is dan normaal voor de
Binnendieze een uitnemende plaats
voor een watermolen. Bij een
onderzoek aan De Drie Kronen
ontdekte men vier openingen voor
spiloplegging waar de as van het
schoepenrad van de watermolen heeft
gelopen. Het is verder bekend dat in
vroegere tijden veel koren de stad
werd binnengebracht via de nabij
gelegen
Sint-Janspoort.
|
In de
herbergen in de Uilenburg werd veel graan verhandeld de Korenbrugstraat en
de beide Korenstraatjes dragen niet voor niets hun naam. De door waterkracht
aangedreven molen is daarom zeer waarschijnlijk een korenmolen geweest.
Het Bonte Paardje
|
Gelegen in het eeuwenoude
Uilenburgkwartier is Het Bont
Paardje een vrij recente straat. Zij
is gerealiseerd naar aanleiding van
de Architectuurprijsvraag 1985 die
in het kader van de viering van het
achthonderdjarig bestaan van
's-Hertogenbosch was uitgeschreven.
In 1986 verwerkelijkte architect Jan
Huibregts een complex woningen en
bedrijfsruimten in de stijl van de
Bossche School die gegroepeerd zijn
rond een binnenplaats. Deze
binnenhof wordt ontsloten door een
brede poortdoorgang aan de
Molenstraat en een poortgebouw op
het achterterrein. Beide doorgangen
maken van het binnenterrein een
voortzetting van de straat een
openbaar gebied. Het is ook bedoeld
als gezamenlijke buitenruimte die
bij het wonen hoort. Een torentje
met spiltrap in de zuidoostelijke
hoek vormt een verbinding tussen
bedrijfsruimte en een woning.
De straatnaam Het Bont Paardje is
terug te voeren op een pand met de
huisnaam 'Het Bont Pèrdje' dat aan
de zuidkant van de huidige woning
Molenstraat 13 heeft gestaan. In de
16e eeuw was er een brouwerij in
gevestigd. Rond 1750 was het een
herberg met stalling, volgens
Mosmans 'een groote uitspanning'. In
die tijd maakten katholieke
Bosschenaren nog gebruik van schuil-
of sluipkerken. Aan het nabij
gelegen Hofje van Koolen was een
schuilkerk. Kerkgangers konden bij
onraad (inval door de schout en zijn rakkers) verdwijnen
via het erf achter Het Bont Pèrdje.
|
|
Het Hofje van Koolen werd ook Walpoorthofje genoemd en ook wel Sint Janshofje, vanwege de nabijheid van de
Walpoort en Sint Janspoort. De herkomst van de naam Hofje van Koolen is niet
bekend.
Walpoort
De Walpoort is een
verbindingsstraat tussen de Sint Janssingel en de Molenstraat. De naam van
de straat verwijst naar een voormalige poort in de middeleeuwse stadsmuur (Westwal).
In het Uilenburgkwartier waar de Walpoort onderdeel van uitmaakt was er in
de middeleeuwen een klooster met
|
|
de naam Marienborch (Burcht
van Maria). Het was het convent van
de zusters franciscanessen gesticht in 1423.
Op het
hoogtepunt van zijn bestaan strekte
het kloostercomplex zich uit van de
straat Uilenburg tot de stadswal en
van de Walpoort tot ongeveer de
Capucijnenpoort. Na 1629 vertrokken
de meeste nonnen en stierf de
gemeenschap uit. De kapel van dit
middeleeuwse vrouwenklooster bestaat
nog steeds ze bevindt zich aan de
zuidkant van de Walpoort. Uit
eerbied voor de oude naam nam in
1897 een nieuwe kloostergemeenschap
het Gezelschap van Jezus Maria Jozef
(JMJ) de naam Mariënburg over. Op de
hoek van de Walpoort met de Sint
Janssingel ligt een blok van zes
arbeiderswoningen huisnummers 35 tot
en met 45. Deze woningen werden in
1884 gebouwd in opdracht van
fabrikant Willem Grasso ten behoeve
van werknemers van zijn
machinefabriek. De panden werden
opgetrokken in een traditioneel
ambachtelijke bouwstijl met een
verzorgde detaillering. Onder de
goot zit een bakstenen sierlijst in
de voorgevel bevinden zich
gietijzeren sierankers. Walpoort 35
heeft geheel rechts nog een
zijingang Walpoort 45 heeft naast de
ingang een klein éénruits raam. De
arbeiderswoningen bezitten
cultuurhistorische waarde als
bijzondere uitdrukking van een
sociaaleconomische ontwikkeling als
illustratie van arbeidershuisvesting
tot stand gekomen in opdracht van
een fabrikant.
|
|
