Stadswandeling

 Geschiedenis

 Binnendieze

 Sint-Janskathedraal

 's-Hertogenbosch

 Straten en Stegen

  De Markt

  Pensmarkt

  Schapenmarkt

  Hooge Steenweg en Karrenstraat

  Fonteinstraat en Ridderstraat

  Lombardje

  Verwersstraat

  Prins Bernhardstraat en Keizerstraat

  Beurdsestraat en Weversplaats

  Korte – Lange Putstraat

  Kerkstraat en Gasselstraat

  Parade en Peperstraat

  Papenhulst en Nachtegaalslaantje

  Clarastraat en Choorstraat

  Bethaniëstraat en Sint Jacobshof

  Baselaarsstraat en Hekellaan

  Gasthuisstraat en Rozemarijnstraat

  Hinthamerstraat

  Sint Josephstraat en Nieuwstraat

  Schilderstraat en Louwse Poort

  Hinthamereinde en Zuid-Willemsvaart

  Tolburgwijk en GZG terrein

  Orthenstraat en Jan Heinsstraat

  Barbaraplaats en Sint Geertruikerkhof

  Visstraat en Binnenhaven

  Lepelstraat en Sint Jansstraat

  Molenstraat en Omgeving

  De Uilenburg

  Postelstraat en Kruisstraat

  Snellestraat en Minderbroedersstraat

  Vughterstraat

  Berewoutstraat en Westwal

  Kruisbroedershof en omgeving

  Tilmanshof en Kuipertjeswal

  Sint Jorisstraat en Spinhuiswal

 Vestingstad in het groen

 Bossche wijken

 Oeteldonk

 Evenementen


 

       

De Straten en Stegen

Snellestraat en Minderbroedersstraat

           

Snellestraat en Begijnstraatje

  

Oorspronkelijk had de Snellestraat geen naam tenminste niet officieel. Zij lag achter het Minderbroedersklooster en daarom doopten de Bosschenaren haar 'Achter de Brueren'. Na de afbraak van het klooster werd ter plaatse 'Het Geweldiger' gebouwd dat was een militaire gevangenis. Die nam een

groot deel van de straat in beslag. Daarom ging men dit gedeelte dat van de latere Minderbroedersstraat tot aan de Diest liep 'Het Geweldiger' noemen. Vanaf de Minderbroedersstraat tot aan de Vughterstraat was de naam in 1611 'De Koffermekersstraat' wat wel verband gehouden zal hebben met een op deze naam betrekking hebbend ambacht. De naam Snellestraat ontstond eerst in de 2de helft van de 17de eeuwen is te danken aan een daar staand huis dat 'De Drie Snellekens' genoemd werd. Een snel was in oude tijden de naam van een drinkbeker.

Overigens moeten wij met voldoening zeggen dat in deze straat de huistekens nogal in ere worden gehouden. Op no. 17 vindt u een gevelsteen die een bijl voorstelt, 'Anno 1643' staat er bij. No. 29 vertoont ook een gevelsteen daarop prijkt een hond 'De Blauwe Hond' hij is uit 1600. Wij hebben die steen nog gekend toen de hond waarlijk blauw was nu heeft die kleur veel geleden. Beide stenen sierden voorheen gevels aan de Schapen markt. Aan de overkant vertoont het huis no. 30 een aardig uithangbord 'Het Swaentje' staat er op. En even verder op no. 32 hangt een gouden sleutel uit. Het uithangbord aan 'Het Misverstand' mag er ook zijn daar op de hoek van het Begijnestraatje. Er komen tegenwoordig gelukkig hier en daar meer aardige uithangborden voor den dag, wij kunnen dat alleen maar toejuichen. Genoemd straatje dankt zijn naam aan het Klein Begijnhof dat daar ooit gevestigd geweest is.

    

Stoofstraat

  

De Stoofstraat verbindt de Postelstraat met de Snellestraat. De Stoofstraat is genoemd naar een stoof of stove. Een stoof is een voetenbankje in de

vorm van een vierkantig kastje dat van boven opengewerkt is. Erbinnen werd een aardewerk test (potje) geplaatst met wat gloeiende kooltjes of houtskool erin. Op de stoof werden de voeten geplaatst. Als de grote rok jurk of kamerjas er dan nog over heen ging werden de benen goed verwarmd. Stoven werden soms in kerken voor een paar centen verhuurd door een stovenvrouw.
In het Middelnederlands had stoof nog andere betekenissen verwarmd of verwarmbaar vertrek en badhuis. In de middeleeuwse steden waren vaak meer badhuizen meestal apart voor mannen en vrouwen. In sommige stoven kon men ook iets drinken of eten en soms waren ze tevens logement. En er waren stoven die tevens bordeel waren. Of van het laatste in de Stoofstraat sprake is geweest is niet met zekerheid te zeggen. Volgens de schepenprotocollen komen in de Stoofstraat wel stoven voor maar over de aard daarvan worden we vanuit de archiefstukken niet wijzer.
De oudste vermelding van de naam Stoofstraat dateert van 3 oktober 1454 en wordt later gevolgd door andere. In 1638 werd de straat (en wellicht de gehele buurt) tLant van Huesden (Heusden) genoemd in 1655 de Koffermekersstraat. Op de kaart van Drossaers (1830) komt de naam Stoof Straat weer terug. Volgens Marcel van der Heijden is in de stad nog een Stoofstraat geweest het 'cleen stove straetken', 'after die cleyn Tollen Brug straet' (1439).

               

Dode Nieuwstraat

De Dode Nieuwstraat is pas ontstaan na 1629 toen het Minderbroedercomplex was afgebroken toen is over het terrein deze straat aangelegd. Men vindt nergens beschreven hoe deze naam ontstaan is wel kunnen wij daarover een vermoeden uiten. De westelijke straatwand werd namelijk grotendeels gevormd door de achterkant van de militaire gevangenis 'Het Geweldiger' en die zal weinig opwekkends te zien gegeven hebben. Wij hebben ook de indruk dat er weinig verkeer geweest zal zijn. De naam Dode Nieuwstraat lijkt om deze redenen niet zo onverantwoord. Ofschoon het monumentale koetshuis uit 1644 dat op de Bossche monumentenlijst voorkwam onder de benaming 'sloopwoning' verdwenen is maakt de open ruimte achter het huis 'De Blaasbalg' toch weer veel goed. Het is een goed idee geweest om aan de zijmuur van die open plaats een aantal gevelstenen en dergelijke in te metselen. Zo blijven die bewaard en belangstellenden kunnen ze bekijken. Maar als wij u een goede raad mogen geven ga er eens heen op een mooie zomerse dag. U kunt dan tevens zien hoezeer de fleurige begroeiing die er is aangebracht bijdraagt tot de aantrekkelijkheid van dit binnenplein.

    

Minderbroederstraat

  

Nog in onze tijd stond de Minderbroedersstraat bij de Bosschenaars en

         

de vele bezoekers uit de Meierij meer bekend onder de naam 'Beddestrûtje' zulks in verband met de daar gevestigde winkels waar tot slaap uitnodigende zaken verkocht werden. Deze straat werd al in 1365 aangelegd zij liep anders dan tegenwoordig had twee rechthoekige bochten en het was maar een smal straatje. Vóór 1480 heette dat al 'het Spoerstraetken'. Het deurtje tussen de huizen genummerd 6 en 8 verbergt nog altijd een

steegje dat vroeger deel uitmaakte van dat oude Spoerstraatje. In 1611 werd de naam veranderd het werd Dravelgas men sprak ook van Oraveistraat. Omstreeks 1228 vestigden zich de Minderbroeders op een stuk grond dat zij van de hertog gekregen hadden langs deze straat. Later toen de oorspronkelijk houten gebouwtjes van de broeders plaats hadden moeten maken voor een groot klooster met kapel van steen is men van Minderbroedersstraat gaan spreken. Aan de Marktzijde werd de straat afgesloten door een hek dat de 'Minderbroedersstappe' genoemd werd later zou het een stenen poort worden. De Minderbroeders die zeer gezien waren hadden tal van onheilen meegemaakt zoals de brand van 1463 de nogal eens voorkomende pestziekte die ook onder de broeders veel slachtoffers maakte de Beeldenstorm meerdere belegeringen waarbij zij er ook niet zonder kleerscheuren afkwamen en tenslotte de val van 's-Hertogenbosch in 1629 waardoor zij hun klooster moesten verlaten. Met de kerk werd nadien ook het klooster gesloopt.
Vermelden wij nog dat de beroemde schilder Theodorus van Tuiden in 1607 in een huis tegenover de Minderbroederskerk geboren werd. Anders dan helaas met het werk van Jeroen Bosch het geval is kunt u van zijn hand nog altijd schilderijen zien in ons stadhuis in het Brabants Museum en ook in de Bokhovense kerk. Al kreeg Van Tuiden geen standbeeld hij werd toch geëerd door een straat naar hem te noemen.

    

  Straten en Stegen:EersteVorige28293132VolgendeLaatste

Bronnen, noten en/of referenties:
Straat in Straat uit (1984)
's-Hertogenbosch van straet tot stroom (2006)
Stadsblad door Ed Hupkens
Erfgoed 's-Hertogenbosch

home

Website informatieGastenboek

Foto's copyright © bij groetenuitdenbosch.nl