|
         
        
|
 |
Sint-Janskathedraal
De Kapellen |
|
|
In de Sint-Janskathedraal zijn
verschillende kapellen aanwezig waaronder Sacramentskapel, Mariakapel, St.
Jozefkapel en St. Vincentiuskapel. De meeste kapellen bevinden aan de
kooromgang de straalkapellen.
|
H. Antoniuskapel
In weerwil van het vele dat verloren ging
kan men toch nog een goede indruk krijgen van de prachtige
kunstwerken
waarmee de Sint-Jan in haar bloeitijd was getooid. Sinds het begin van deze
eeuw bezit de kerk namelijk weer een altaarretabel uit het begin van de
zestiende eeuw. Oorspronkelijk opgesteld in de kerk van het Brabantse Sint Anthonis werd het daar weggekocht door A.J.L. Baron van Bogaerde van
Terbruggen, gouverneur van Noord-Brabant en gedreven kunstverzamelaar. Toen
diens collectie na zijn overlijden werd geveild kwam het altaarstuk via de
Rembrant in het bezit van de Bossche Sint-Janskathedraal, waar het sint de
voltooiing
van zijn restauratie in 1984
is geplaatst in de Antoniuskapel in
het zuidertransept.
|
|
Kapel van de kerk
In
deze eerstee straalkapel kwamen in de middeleeuwen de leden van het
Rederijkergilde van St. Catharina bijeen. Het oorspronkelijke altaar (1418)
was dan ook gewijd aan deze heilige. Nu
treft men er het altaar dat de kerk verzinnebeeldt aan. Het werd ontworpen en geschilderd door J.B. Anthony,
terwijl H. van der Geld het snijwerk verzorgde (1910). Dit retabel was
gedacht als tegenhanger van het middeleeuwse Lijdensaltaar, dat van 1904 tot
1948 precies tegenover dit neogotische retabel in de laatste straalkapel
stond opgesteld. Nu bevindt het Lijdensaltaar zich elders in de kerk. Toont
het oude Lijdensaltaar het leven van Jezus, op het neogotische altaar
wordt de door Jezus gestichte kerk afgebeeld; Pinksteren
(middenpaneel), Lijdend
(rechterpaneel), Strijdend (linkerpaneel) en Triomferend (middenpaneel
boven). |
|
Caritaskapel
De
schoenmakers en Looiers hadden gedurende de middeleeuwen de zorg voor deze
straalkapel, toen gewijd aan Crispinus en Crispinianus. In 1910 werd op
initiatief van plebaan Brouwers het Castitasretabel, als tegenhanger van het
Castitasaltaar, vervaardigd. Naar ontwerp van de restauratiearchitect L.C.
Hezenmans (zijn laatste ontwerp), sneed H. van der Geld de beelden van
Vincentius en Elisabeth en de reliëfs, voorstellend de zeven werken van
Barmhartigheid. J.B. Anthony schilderde op de luiken charitatieve scènes met
betrekking tot beide heiligen. Hert glas-in-lood in
deze kapel dateert van 1895 en stelt voor de H. Barbara met kelk, hostie, zwaard en toren, naast
een engel met een palmtak. Het werd vervaardigd door J.B. Capronnier naar
ontwerp van architect Hezenmans. |
|
|
H. Hartkapel
De
lakenslopers, snijders en droogscgeerders droegen in de middeleeuwen in deze
straalkapel zorg voor het altaar van hun patroonheilige St. Michael.
Daarnaast was het altaar in deze kapel gewijd aan Maria Margaretha. Nu
bevindt zich er het H. Hartaltaar, in 1878 vervaardigd door beeldhouwer H.
van der Geld naar ontwerp van architect L.C. Hezenmans. Het H.Hartbeeld
staat te midden van reliëfs van de Annunciatie en de Kruisdood. In 1914
beschilderde Th. Hermsen de wanden van |
 |
de kapel met
voorstellingen van de Samaritaanse vrouw met daaronder de vrouw die de
verloren drachme terugvindt (Luc. 15:8-9), de Goede
Moordenaar met
daaronder de terugkeer van de verloren Zoon en Zacheus met daaronder de Barmhartige Samarilaan. Al deze
voorstellingen verwijzen naar de goddelijke liefde en barmhartigheid,
hetgeen essentieel is bij de verering van het H. Hart. Naar ontwerp van
architect Hezenmans vervaardigde glazenier J.B. Capronnier in 1876 het
glasvenster waarop in het midden Jezus zijn heilige Hart toont aan Margaretha Maria a la Cocque. |
|
 |
Annakapel
Aan de oorspronkelijke functie van deze
straalkapel, een travee dieper dan de overige kapellen, herinneren nog de
muur schilderingen. Boven de apostelen Simon met zaag, Jacobus met
pelgrimsstaf, Philippus met metropolitaanskruis, Paulus met broek en zwaard, Johannes met kelk en Andreas met andreaskruis en een in een buidel hangend
boek, zijn vissen afgebeeld. Deze vissen zouden geïdentificeerd kunnen
worden als een haring (met een kroontje), een baars,een brasem, een zalm,
een makreel en een karper. Het was in deze kapel dat de leden van 't Viskopersgilde het altaar, gewijd aan Petrus en Paulus, onderhielden.Schilder J.B. Anthony
restaureerde in de negentiende eeuw op grondige wijze de schilderingen en
voegde taferelen toe over de prediking van Paulus,
de marteling van Johannes in het vat kokende
olie en in de roeping van Andreas. In 1867 leverde glazenier J.B. Capronnier
de glas-in-lood vensters, waarvoor architect L.C. Hezenmans de cartoons
ontwierp. Afgebeeld zijn Maria met kind, en Jozef
met daarboven engelen en de WIlhelmus. Het huidige Anna-altaar dateert
van 1898, en geeft scenes weer uit het leven van Joachim en Anna.
|
Werd vervaardigd door
beeldhouwer H. van der Geld en schilder J.B. Anthony, weer
naar ontwerp van restauratiearchitect Hezenmans.
St. Jozefkapel
Kruiers en kraankinderen hadden gedurende
de middeleeuwen in deze straalkapel hun altaar, gewijd aan Quirinus.
Daarnaast was dit altaar toegewijd aan Odilia. Nu bevindt zich er het St.
Jozefaltaar in 1876 uitgevoerd door H. van der Geld naar ontwerp van
architect L.C. Hezenmans. Centraal staat Jozef met Jezus op de arm, terwijl
links van hem zijn verloving met Maria en rechts van hem zijn sterfbed zijn
afgebeeld. De muurschilderingen in deze straalkapel werden in
1918 aangebracht door Th. Hermsen
en stellen voor:Isabella
|
 |
van Oostenrijk
en St. Theresia van Avila, St. Dionysius de Kartuizer en paus Sixtus IV. Op het middenvenster, in 1875 door J.B.
Capronnier naar ontwerp van Hezenmans vervaardigd, is te zien hoe paus Pius
IX de kerk onder bescherming van St. Jozef stelt.
Castitaskapel
Als
tegenhanger van het Caritasretabel werd in 1908 in deze straalkapel het
Castitas altaar opgesteld. Ontworpen door restauratie architect L.C.
Hezenmans werd het gerealiseerd door beeldhouwer H. van der Geld en
schilder
J.B. Anthony. De kuisheid als
hoofddeugd wordt gepersonifieerd door de jezuïet Aloysius van
Gonzaga, afgebeeld temidden van Johannes Bergmans en Stanislas Kostka. Op de
luiken zijn voorstellingen tezien ui het leven van Aloysius.
Oorspronkelijk fungeerde deze straalkapel als Kapel van de wolwevers en
wolververs. Het oude altaar was dan ook aan hun paroon, Jacobus, toegewijd,
maar daarnaast ook aan Leonardus en Catharina van Siena. Het
middenvenster van de kapel stelt de H. Philomena voor met bloemenkroon,
pijl, zwaard
|
 |
en anker, geflankeerd door een
engel met palmtak en kroon. Het werd in 1879 uitgevoerd door glazenier J.B.
Capronnier naar ontwerp van architect Hezenmans.
|
 |
Gedachtenis – Kapel
In deze kapel houden wij het lijden van
mensen in gedachtenis. Niemand van ons kan in het leven lijden ontlopen.
Sommigen van ons hebben een groot lijden mee te dragen. Als ons, christenen,
lijden overkomt mogen wij nar Christus zien.
Christus op de koude steen en
zijn kruisweg naar Golgotha herinneren ons niet alleen aan zijn lijden en
sterven maar ook n zin overwinning daarvan door zijn verrijzenis en
aan zijn meeleven en
solidariteit met ieder van ons.
Onze twintigste eeuw wordt nog altijd getekend door een holocaust een
vernietiging van volken. Ontelbaar zijn de
martelaren, die de dood vonden omwille van hun moedige getuigenis en verzet.
Wij
houden de herinnering aan deze mannen en vrouwen in deze kapel blijvend
in ere.
In deze kapel gedenken wij ook de overledenen van onze Sint Jangemeenschap.
Vanaf 1985 staan hun namen in het zogenaamde boek van het leven. Ook al de
namen van de overledenen van dit jaar worden met liefde en waardering. In
herinnering gehouden. |
|
 |
Sacramentskapel
De kapel die Alert Duhamel en Jan Heijns
bouwden voor de Lieve Vrouwe Broederschap is een pronkjuweel uit de laatste
bloeiperiode van de gotiek. Zowel van buiten bezien als vanuit de koorbeuken
of het transept lijken kapel en kerk geheel met elkaar vergroeid, niet
alleen door de open verbinding die tussen beide bestaat, maar ook doordat de
kapel in haar afmetingen, in de hoogte, breedte of het formaat van de ramen
en steunberen, zeer goed aansluit bij de overige delen van de kerk. Maar wie
de kapel betreedt ervaart de beslotenheid van een op zichzelf staande
ruimte.
|
|
    
|
|
